Hier wordt gebouwd – Kunstretraite Kandinsky okt 2010

Kandinskyretraite in zijn atelier aan het Bauhaus te Dessau 20
25 oktober 2010

Een retraite met Drs. Loucas van den Berg, schrijver van het boek Kandinsky en het opbloeien van de vrije geest. De visie, oefeningen en meditaties van een spiritueel schilder (Ten Have 2010)

De Kandinsky retraite is een unieke ontmoeting met het atelier en de werkruimten waar de schilder Kandinsky heeft geschilderd en les heeft gegeven. In het Bauhaus te Dessau heeft hij de kleuren en vormen gevonden voor een unieke abstracte beeldtaal. Maar hij liet zich ook inspireren door het stromingsgebied van de Elbe en het beschermde natuurgebied daaromheen.
Deze reis zullen we afwisselend doorbrengen in zijn atelier en het atelier van zijn vriend en schilder Paul Klee. We zullen er tekenen en schilderen en de unieke waarnemings – en meditatieoefeningen doen die Loucas van den Berg beschreven heeft in zijn nieuwe boek: Kandinsky en het opbloeien van de vrije geest. De visie oefeningen en meditaties van een spiritueel schilder, Ten Have 2010.

We verblijven in het Bauhaus

We hebben de beschikking over eenpersoonskamers voor de overnachtingen alsmede een seminarruimte in het Bauhaus zelf waar we opdrachten kunnen uitwerken.
In deze retraite laat ik de bewustzijnsleraar Kandinsky aan het woord. We bezoeken zijn klas, zijn schilderijen en het archief, wandelen langs de Elbe en laten ons inspireren door de dromen en woorden van Kandinsky en zijn vriend Paul Klee die tevens doceerde aan het Bauhaus. Een prachtig gedicht van zijn vriend en beeldend kunstenaar Hans Arp over de vrije kunst en de hoop op een authentieke mens zullen we mengen met Kandinsky’s Klange, een boek met teksten en beelden die zo origineel en vrij zijn dat ze destijds door de dadaïsten al gebruikt zijn als leidraad voor het nieuwe vertellen en uitdrukken. Een voorbeeld is te lezen in Loucas boek over met de titel: Wit schuim.

Inspireren en experimenteren

Omdat we zowel een seminarruimte hebben als kunnen werken in het Kandinskyatelier zijn we vrij om verschillende inspiraties gestalte te geven. Zo kunnen we werken met grote vellen papier en tekeningen in zijn atelier, individueel onderzoek en experimenten doen naar de eigen verbinding en expressie, samen woorden geven en nieuwe inhoud aan onze ontdekkingen en via de kunst en de natuur verder bouwen aan ons leven en bewustzijn in de seminarruimte.
Kandinsky heeft ook veel gewerkt met presentatie en theater en we zullen deze expressievorm ook benutten.
Kortom: ons leven als experiment waar we aan bouwen met kunst, bewustzijnsoefeningen, natuur en de unieke inspiratie van het Bauhaus en de ateliers van Kandinsky en Klee maken van deze retraite een uniek geheel.

Ik zal de retraite ook gebruiken om vanuit mijn nieuwe boek verder te vertellen over de dromen en ontmoetingen van Kandinsky, zijn diepste verlangens en inspiratie. Ook zal ik een boek samenstellen met nieuw materiaal dat ik in deze reis wil ontwikkelen aan de hand van onze gesprekken, experimenten, foto’s en gedichten, vermengd met beelden en krabbels van Kandinsky en Klee. Het boek heeft als werktitel: Hier wordt gebouwd aan de concrete werkelijkheid. Kandinsky en Klee onderzoek 2010.

De vrije schilderklas aan het Bauhaus

De schilder Wassily Kandinsky (1866-1944) bouwde voortdurend aan het bewustzijn van zijn studenten met het doel hen hun volledige vrijheid en potentieel terug te geven. Ze kwamen bij hem voor inspiratie, wezensvragen en hoe deze uit te drukken in beeld en woord. Voor Kandinsky zijn daden, gedachten en gevoelens het materiaal voor ieders creatie.

Een student merkt op: we dachten dat hij niet uit Rusland kwam maar eerder een wijze uit de Oriënt was. Hij had het vermogen om ons de wereld als schilder te laten zien en alles erom heen te vergeten.

Kandinsky leidt vanaf 1927 de vrije schilderklas in het Bauhaus. Het Bauhaus is geen academie, maar een huis waarin ieder zijn eigen groei en ontwikkeling bepaald.
Hierin gaat Kandinsky met zijn studenten werken vanuit de ziel, de innerlijke klank. Hij leert zijn studenten om zich te verruimen door de uitersten van hun leven heen te werken en zich vrij te maken voor het nieuwe onbekende. Het is zijn streven om met behulp van de kunsten de mens zijn volledige vrijheid terug te geven.
Kandinsky is als mens en leraar zwijgzaam en uiterst bescheiden. Hij houdt absoluut niet van geldingsdrang en machtspel. Naast het schilderen beluistert hij graag muziek en leest graag Dostojewsky en Tolstoi. De krant is voor hem volkomen overbodig, die rooft van de mens alleen maar zijn tijd. Hij zit graag in stilte in zijn heiligdom, zo noemt Nina Kandinsky zijn atelier. Met de verf gaat hij zo zorgvuldig om dat er ook nergens op de grond of op het meubilair verfspatten te vinden zijn. Een geordend laboratorium is het. Het meubilair in zijn heiligdom wordt meerdere malen per dag verschoven. Soms staan de tafels helmaal tegen elkaar aan, dan weer tegen de wanden. Ook liggen er voortdurend lappen op tafel die hij drapeert want hij gaat er vanuit dat er in welke toestand dan ook het leven vanuit het niets lijnen en vlakken formeren. Daarom wordt zijn klas de vrije schilderklas genoemd en niet de Kandinsky klas. Alle mogelijke stijlen kunnen zich erin openbaren.

Wat je wilt maken, heb je dat ooit bereikt? Zei je daarop nee, dan werd je in de Vrije Schilderklas aangenomen

Kandinsky heeft een enorm respect voor de natuurlijke ontwikkeling van ieder mens.
Bij aannamen moet je werk laten zien en zijn vraag is dan gewoonlijk:
Wat je wilt maken, heb je dat ooit bereikt? Zeg je daarop nee, dan wordt je in de Vrije Schilderklas aangenomen. Bij het verlaten van de studie kun je dan ook zeggen: bij Kandinsky heb ik zoveel meegekregen als ik zelf meebracht heb. Kortom alles is mogelijk. Voor hem is het onderwijs een bewustzijnsproces samen met zijn studenten.
Kandinsky kan heel goed vertellen in beelden en gelijkenissen. Ook is hij in staat om de dingen van vele kanten te kijken of nieuwe verbanden aan te reiken, nieuwe duidingen en begrippen. Hij leert de student groot te kijken. Een student merkt op: we dachten dat hij niet uit Rusland kwam maar eerder een wijze uit de Oriënt was. Hij had het vermogen om ons de wereld als schilder te laten zien en alles erom heen te vergeten. Maar ook om dat alles te vergeten omwille van het universele weten.

Info kosten en reizen

Kosten: 1770 euro, inclusief overnachtingen in het Bauhaus op 1 persoonskamers en gebruik van seminar en atelierruimten aldaar.
Het boek Kandinsky en het opbloeien van de Vrije geest is verplicht en kost 30 euro..
Aanmelding op volgorde van binnenkomst via het inschrijfformulier: er kunnen 10 cursisten mee.
Het is mogelijk om in 1 dag met de trein vanuit Nederland naar Dessau bij Berlijn te reizen. Ook zijn er goedkope vluchten van b.v. Transavia of Ryan Air naar Berlijn waarnaar het laatste stukje naar Dessau met de trein kan worden afgelegd.
De prijs is inclusief overnachting op een 1 persoonskamer. Voor ontbijt en diner zijn er verschillende mogelijkheden. Zo is er aan het Bauhaus een café verbonden waar gegeten kan worden.